Ahmet Murat Artuç

Bir çocuk hastamızın oldukça zor bir ortodontik tedavi sürecini şeffaf plaklarla birlikte tamamlamıştık ve son seansımızdaydık. Her şey bittikten sonra babası sonuca baktı ve bana “bu tedaviden bana da olmaz mı” diye sordu. Ben de doğal biçimde “tabii, sizi de değerlendiririz” dedim.

Ben bunu ileride konuşulacak bir cümle sanıyordum. Kendisi hiç beklemeden kızının kalktığı koltuğa oturdu ve “o zaman hadi, bana da başlayalım” dedi. Randevusu bile yoktu.

Buna benzer durumlarla sandığımızdan daha sık karşılaşıyoruz. Çocuğunun sürecine eşlik eden anne babalar hem değişimi yakından görüyor hem de tedavinin düşündüklerinden daha rahat ilerlediğine tanık oluyor. Bazen bir çocuğun gülüşündeki değişim, anne ya da babanın yıllardır ertelediği kendi tedavisi için cesaret oluyor.

Kliniğe 38 haftalık gebe bir hasta geldi ve şeffaf plak tedavisine başlamak istediğini söyledi. Çocukluğundan beri çevresinden sürekli “dişlerine tel taktırmalısın” baskısı gördüğünü, ama hiçbir zaman tel tedavisi olmak istemediğini anlattı. Yıllarca ertelemiş; plaklarla tedavi olabileceğini öğrenince başlamaya karar vermişti.

Doğuma bu kadar az kalmışken ona “isterseniz doğumdan sonra başlayalım, sizin için daha rahat olur” dedim. Cevabı netti: “plaklar gelene kadar ben zaten doğum yaparım, siz başlayın”. Meğer planını çoktan yapmış; doğum sonrası altı aylık izin döneminde tedavinin büyük bölümünü geçirmek istiyordu. Benim ertelemek için sebep saydığım dönem, onun için yıllardır ertelediği tedaviye başlamanın en doğru zamanıydı.

Gerçekten de öyle oldu. Plakları hazırlanırken doğumunu yaptı, sonra tedaviye başladık ve başarıyla tamamladık. Bu bana şunu hatırlattı: ortodontik tedavide yalnızca dişleri değil, karşımızdaki insanı da anlamamız gerekiyor. Bazen yıllardır ertelenen bir tedavinin önündeki engel tedavinin kendisi değil, hastaya uygun alternatifin henüz karşısına çıkmamış olmasıdır.

Planlanan tedavinin hastaya gerçek bir fayda sağlamayacağını ya da elde edilecek sonucun sürecin getireceği zahmete değmeyeceğini düşünüyorsam tedavi önermemeyi tercih ediyorum.

Ortodontik tedavinin amacı dişlerde küçük değişiklikler yapmak değil; ağız sağlığına, fonksiyona ya da estetik beklentiye anlamlı bir katkı sağlamak. Bazen hastalar tedavi gerektirmeyen çok küçük detaylara odaklanabiliyor ya da kendileri için uygun olmayan bir yöntemle ilgili beklenti içinde olabiliyor. Böyle durumlarda neden tedavi önermediğimi açıkça anlatıyorum.

Bir tedaviyi teknik olarak yapabiliyor olmak, mutlaka yapılması gerektiği anlamına gelmiyor. Hastanın anlamlı bir fayda göreceğine inanmıyorsam, bunu açıkça paylaşmayı mesleki sorumluluğumun parçası olarak görüyorum.