Çene Eklemi Tedavisi
TMJ disfonksiyonu için konservatiften cerrahiye, kademeli yaklaşım.
- Kademeli tedavi yaklaşımı
- Konservatif önce, cerrahi sonra
- Fizik tedavi entegrasyonu
İlk konsültasyon ücretsiz · aynı gün dönüş · fiyat baskısı yok
Çene eklemi tedavisi, temporomandibular düzensizlik (TMD) başlığı altında toplanan, çene ekleminde ve çiğneme kaslarında ağrı, ses ve hareket kısıtlılığıyla giden durumların yönetimidir. BMJ'de yayımlanan 2023 tarihli GRADE temelli klinik uygulama kılavuzu TMD'yi bel ağrısından sonra en sık görülen ikinci kas iskelet kaynaklı kronik ağrı sorunu olarak tanımlıyor ve erişkinlerin %6-9'unu etkilediğini bildiriyor (PubMed 38101929). Aynı kılavuz üç aydan uzun süren TMD ağrısında bilişsel davranışçı terapi, gözetimli çene ve duruş egzersizi, terapist eşliğinde mobilizasyon ve ev egzersiziyle bilgilendirmeyi içeren olağan bakım için güçlü öneri veriyor; geri döndürülemez oklüzal splint ve diskektomiye karşı da güçlü öneri veriyor.
- 01TMD bir tanı grubunun ortak adıdır. 2.741 kayıt taranarak 21 çalışmanın derlendiği meta-analizde çene eklemi kaynaklı düzensizliklerin yaygınlığı erişkin ve yaşlılarda %31,1, çocuk ve ergenlerde %11,3; en sık tanı redüksiyonlu disk deplasmanı (erişkinde %25,9) (PubMed 33409693).
- 02Tanının bir standardı vardır ve adı DC/TMD'dir. Ağrı kaynaklı TMD için doğrulanmış ölçütlerde duyarlılık ≥0,86 ve özgüllük ≥0,98, muayeneciler arası uyum kappa ≥0,85; buna karşılık eklem içi diğer tanıların ölçütleri klinik tanı için yeterli geçerlilikte değil ve yalnız tarama amacıyla kullanılır (PubMed 24482784).
- 03Kapanışı aşındırarak düzeltmek TMD tedavisi değildir. Toplam 392 hastanın izlendiği altı randomize çalışmanın Cochrane derlemesinde oklüzal düzenleme ne tedavi ne de korunma açısından kontrol grubundan farklı çıktı, yazarlar işlemin önerilemeyeceğini yazdı (PubMed 12535488).
- 04Splint tek başına çözüm sayılmaz. 52 randomize çalışmanın derlendiği İngiltere sağlık teknolojisi değerlendirmesinde splint ile splintsiz izlem arasında üç aya kadar ağrıda fark bulunamadı (standartlaştırılmış ortalama fark -0,18; %95 GA -0,42 ile 0,06) ve kanıt çok düşük kalitede derecelendirildi (PubMed 32065109).
- 05Egzersiz ve manuel terapinin yönü olumlu, kanıt gücü sınırlı. 48 randomize çalışmanın derlendiği meta-analizde etki büyüklükleri düşük ile orta bandında kaldı, çene ve boyun düzeyinde manuel terapi umut verici bulundu, ancak genel kanıt düzeyi düşük olarak derecelendirildi (PubMed 26294683).
/ Çene Eklemi Tedavisi Nedir?
Üst çene ve alt çeneyi birbirine bağlayan eklem bölgesiyle çevresindeki dokuların uyum özelliğinin ani bir şekilde ya da zaman içerisinde bozulması sonucu çene ekleminden kaynaklanan rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Çene eklemi rahatsızlıkları tedavi edilmediği sürece ilerleyebilir. Buna bağlı olarak çenede kilitlenme, ağrı, ağız açıklığının kısıtlanması, baş ve boyun ağrıları gibi sorunlar görülebilir.
Çene kayması, çene çıkması ve çene eklemi hastalığı gibi hastalıklar çene ekleminde ortaya çıkan rahatsızlıklardır. Çene eklemi hastalıkları TME yani Temporomandibular Eklem Rahatsızlıkları olarak adlandırılır. Temelde, eklem işlevlerinde eklem içi ya da dışı patoloji sonucunda meydana gelen bozukluklardır.
Alt ve üst çenenin birleştiği dış kulak yolunun hemen önünde yer alan TME, şakak kemiğinin altındaki şakak çukuruyla şakak kemiği yumrusu arasında bulunan son derece oynak bir eklemdir. Çene ekleminde ortaya çıkan rahatsızlıklar dişler, dudaklar, tükürük bezleri, baş ve boyun kaslarıyla ligamentlerden oluşan sistem üzerinde etkilidir.
| Künye | |
|---|---|
| Tedavi Süresi | Vakaya göre |
| Seans Sayısı | 3 |
| Garanti | · |
| Kullanılan Malzemeler | Splint · Fizik tedavi |

/ Çene Eklemi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Çene eklemi tedavisine başlamak için öncelikle hastalığı doğru bir şekilde teşhis etmek gerekir. Çene eklemi rahatsızlıklarının teşhis edilebilmesi için ağzın kapanış sistemi, dişler ve çene eklemi ayrıntılı bir şekilde incelenir. Ayrıca çiğneme kaslarının özellikleri değerlendirilir. Bu araştırmaların detaylı bir şekilde gerçekleştirilmesinin ardından hasta özelinde tedavi planlaması yapılır. Gerekli görülmesi halinde MR incelemesi ve eklem içi görüntüleme yöntemlerine başvurulur.
Çene eklemi tedavisi, çene cerrahının hasta özelinde yaptığı klinik ve radyolojik incelemelerin ardından konulan tanıya göre yapılır. Tanı sonucu hareket kısıtlaması, diyet, egzersiz, ilaç ya da cerrahi tedavi prosedürleri uygulanabilir.
Çene eklemi tedavisinin öncelikli hedefi, çene eklemi rahatsızlığına yol açan nedeni belirlemek ve ortadan kaldırmaktır. Tek bir tedavi şeklinin yeterli olmadığı vakalarda multidisipliner çalışmalara başvurulabilir. Konulan tanıya göre medikal ya da cerrahi tedaviler gündeme gelebilir.
İlaç Tedavisi
Çene eklemi hastalıklarının tedavisi sürecinde ilaç tedavisi sıklıkla tercih edilir. Ağrı kesici ve kas gevşeticiler hastanın genel konforunu optimize edebilir. Doktorun reçete ettiği bu ilaçların belirli bir süre boyunca düzenli olarak kullanılması gerekir. Bu sayede hastanın kasları gevşer, ağrıları hafifler ve genel yaşam kalitesi artar.
Fizik Tedavi
Çene eklemi hastalıklarının tedavisindeki en önemli yöntemlerden biri fizik tedavidir. Elektrik akımları, yüzeysel ve derin doku ısıtıcıları kullanılır. Bu sayede kas ağrılarını azaltmak, kas spazmlarını hafifletmek, kısalmış dokuları ve kasları germek mümkün olur. Genel ağrının ve rahatsızlığın hafifletilmesi sayesinde çene ekleminin normal işlevine dönmesi sağlanabilir.
Soğuk Tedavi
Soğuk tedavi genellikle travma ya da ameliyat sonrası çene eklemi hastalıklarının tedavisinde en etkili yöntemlerden biridir. Soğuk tedaviyle çene bölgesindeki şişliği ve ağrıyı azaltmak mümkün olabilir. Bu sayede hızlı bir iyileşme süreci teşvik edilebilir.
Eklem İçine Enjeksiyon
Bazı durumlarda çene eklemi hastalıklarını tedavi etme amacıyla eklem içine enjeksiyon yapılması gerekebilir. Bu tür durumlarda, ağrı kesici maddeler doğrudan eklem içine enjekte edilmesi ya da eklem düzensizliği arttıysa eklem kayganlığını artıracak maddelerin enjekte edilmesi söz konusu olabilir.
Splint Tedavisi
Çene eklemi tedavisinde en çok tercih edilen yöntemlerden bir diğeri splint tedavisidir. Diskin yer değiştirdiği hastalarda diskin normal konuma getirilmesi amacıyla ağız içerisine disk yerleştirilmesi söz konusu olur. Splint tedavisinin kasları gevşetme, kapanış bozukluklarını düzeltme ve diş gıcırdatma durumlarında fonksiyon bozukluklarını minimize etme amacıyla uygulanması da mümkündür.
Manipülasyon
Manipülasyon yöntemi kapsamında çene eklemi elle normal konuma getirilir. Ağız açıklığının kısıtlandığı durumlarda normal hareket açıklığını sağlamak için bu yöntemden faydalanılabilir. Manipülasyon çene eklemi hastalıklarının tedavisi amacıyla tercih edilebilecek etkili yöntemlerden biridir.
/ Tedavi Süreci
- 01Teşhis: Kapanış sistemi, dişler ve çene eklemi detaylı incelenir; gerekirse MR istenir.
- 02İlaç & Fizik Tedavi: Ağrı kesici/kas gevşetici, elektrik akımı ve sıcak uygulamalarla ağrı azaltılır.
- 03Splint & Takip: Gece plağı (splint) uygulanır, düzenli kontrol ve çene egzersizleriyle takip edilir.
/ Çene Eklemi Tedavisi Ne Kadar Sürer?
Çene eklemi tedavisinin ne kadar süreceği, hasta özelinde tedavi edilmek istenen sorunun türüne, derecesine ve tercih edilen tedavi yöntemine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genel olarak çene eklemi tedavisinin 3 ay ila 1 yıl arasında sürebileceği söylenebilir. Çene eklemi tedavisinin ne kadar süreceği; hasta özelinde muayenenin uygulanması, sorunun teşhis edilmesi ve tedavinin planlanması ile belirlenebilir. Ayrıca hastanın diş hekiminin tavsiyelerine ne kadar uyduğu ve uygulanan tedaviye ne şekilde cevap verdiğine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
/ Çene Eklemi Tedavisi Kimlere Uygulanır?
Çene eklemi tedavisi temel olarak çene eklemi rahatsızlıklarından şikayetçi olan kişilere uygulanabilir. Bu sayede; çene eklemi hastalıklarının neden olduğu semptomlar hafifletilebilir ve hastanın yaşam kalitesi optimize edilebilir. Çene eklemi tedavisinden optimum fayda sağlamak için alanında uzman ve deneyimli diş hekimlerine başvurulmalıdır.
/ Çene Eklemi Tedavisinin Avantajları
- Çene eklemi tedavisi çene ağrısı, baş ağrısı, kulak ağrısı ve boyun ağrısı gibi rahatsızlıkların giderilmesini sağlayabilir. Doğru planlanan ve uygulanan çene eklemi tedavisiyle bu ağrıların azalılması ya da tamamen ortadan kaldırılması mümkün olabilir.
- Çene eklemi sorunlarının çiğneme fonksiyonunu etkilemesi riski vardır. Çene eklemi tedavisi çiğneme fonksiyonlarını yeniden düzelterek gıdaların daha kolay çiğnenmesini sağlar.
- Çene eklemi sorunları nedeniyle dişlerde meydana gelen aşınmayı azaltarak dişlerin daha uzun süre dayanmasını destekler.
- Çene eklemi sorunlarının yüzde neden olduğu asimetriyi ortadan kaldırabilir.
- Çene eklemi sorunlarının yol açtığı uyku apnesi semptomlarını azaltarak uyku kalitesini artırabilir.
- Çene eklemi sorunlarının giderilmesi yoluyla genel sağlık durumu da optimize edilir.
/ Çene Eklemi Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Çene eklemi tedavisinden sonra gerek daha hızlı bir iyileşme süreci yaşanması gerek tekrarlayan sorunların önlenmesi için dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır. Bunların başında beslenme gelir. Çene eklemi tedavisinin ardından hastalar beslenme programında yumuşak ve çiğnemesi kolay gıdalara yer vermelidir. Sert gıdalar ve büyük lokmalar tüketmemeye özen gösterilmelidir. Bunun için gıdaları küçük parçalara ayırmak, yavaşça ve iyice çiğnemek önemlidir. Ayrıca asitli ve baharatlı yiyecek ve içeceklerden uzak durmaya, bolca su tüketmeye özen gösterilmelidir.
Dişler her gün en az iki kez yumuşak kıllı bir diş fırçası ve florürlü diş fırçasıyla fırçalanmalı, düzenli olarak diş ipi kullanılmalıdır. Rutin diş hekimi kontrolleri de aksatılmamalıdır. Diş hekiminin verdiği çene egzersizleri düzenli olarak yapılmalıdır. Ancak egzersizler gereğinden fazla yapılmamalı ve ağrı hissedilmesi durumunda ara verilmelidir.
Bunların yanı sıra eklem sağlığının korunması için sakız çiğnememeye, tırnakları yememeye, uyku sırasında diş sıkma ya da diş gıcırdatma sorunu yaşanıyorsa gece plağı kullanmaya özen gösterilmelidir. Diğer bir önemli konu da, stresten uzak durmak ve stres yönetimi tekniklerini öğrenmektir.
Hastaların gerek çene tedavisi sırasında gerek sonrasında diş hekimi önerilerine eksiksiz bir şekilde uyması, hızlı ve sağlıklı bir iyileşme süreci yaşanması açısından önemlidir. Ayrıca bu sayede çene eklemi rahatsızlıklarının tekrarlamasını önlemek mümkündür.
/ Çene Eklemi Tedavisi Fiyatları
Çene eklemi rahatsızlıkları farklı yaş gruplarındaki kadın ve erkeklerde sıklıkla görülür. Çene eklemi tedavisi fiyatları diğer tüm diş hekimliği prosedürleri gibi belirli etkenlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Çene eklemi tedavisi fiyatları hasta özelinde uygulanan tedavinin türüne, tedavi sırasında kullanılan ekipmanların kalitesine, tedaviyi gerçekleştiren diş hekiminin deneyimine ve tedavinin yapıldığı kliniğin fiyat politikasına göre değişiklik gösterebilir.
- 1.Busse JW, Casassus R, Carrasco-Labra A, Durham J, Mock D, Zakrzewska JM ve ark. Management of chronic pain associated with temporomandibular disorders: a clinical practice guideline. BMJ 2023;383:e076227. PubMed 38101929
- 2.Valesan LF, Da-Cas CD, Réus JC, Denardin ACS, Garanhani RR, Bonotto D ve ark. Prevalence of temporomandibular joint disorders: a systematic review and meta-analysis. Clin Oral Investig 2021;25:441-453. PubMed 33409693
- 3.Schiffman E, Ohrbach R, Truelove E, Look J, Anderson G, Goulet JP ve ark. Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders (DC/TMD) for Clinical and Research Applications: recommendations of the International RDC/TMD Consortium Network* and Orofacial Pain Special Interest Group†. J Oral Facial Pain Headache 2014;28:6-27. PubMed 24482784
- 4.Koh H, Robinson PG. Occlusal adjustment for treating and preventing temporomandibular joint disorders. Cochrane Database Syst Rev 2003:CD003812. PubMed 12535488
- 5.Riley P, Glenny AM, Worthington HV, Jacobsen E, Robertson C, Durham J ve ark. Oral splints for patients with temporomandibular disorders or bruxism: a systematic review and economic evaluation. Health Technol Assess 2020;24:1-224. PubMed 32065109
- 6.Armijo-Olivo S, Pitance L, Singh V, Neto F, Thie N, Michelotti A. Effectiveness of Manual Therapy and Therapeutic Exercise for Temporomandibular Disorders: Systematic Review and Meta-Analysis. Phys Ther 2016;96:9-25. PubMed 26294683
Bu tedavide uzman hekimlerimiz
Sıkça sorulanlar
01TMJ ağrısı kendiliğinden geçer mi?+
Hafif semptomlar dinlenme ve anti-inflamatuvar ilaçla düzelebilir; ancak tekrarlayan klik, kilitlenme veya kronik ağrı mutlaka değerlendirilmelidir. Sıklığı küçümsenecek gibi değil: 2023 tarihli GRADE temelli kılavuz TMD’yi bel ağrısından sonra en sık görülen ikinci kas iskelet kaynaklı kronik ağrı sorunu olarak tanımlıyor.
02Tedavi ne kadar sürer?+
Splint ve egzersiz protokolüne bağlı olarak semptomlar genellikle 4-12 hafta içinde belirgin azalır; tam iyileşme hastadan hastaya değişir.
Bu tedavi size uygun mu, hekimimize soralım.
Hangi tedavi size uygun, emin değil misiniz? Neyiniz var? →



